Ten rodzaj szkolenia pojawił się w ustawie z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zapisy dotyczące szkolenia zaczęły funkcjonować z dniem 10 września 2008 roku i dotyczyły kierowców uzyskujących prawo jazdy kategorii D1, D, D1+E lub D+E. Oznacza to, że kierowcy uzyskujący kategorię D1, D, D1+E lub D+E po 10 września 2008 roku zobowiązani są przystępować do kwalifikacji wstępnej.

Zajmujący się przewozem rzeczy, a więc kierujący pojazdami, do kierowania którymi niezbędna jest kategoria C1, C, C1+E lub C+E, którzy uzyskali jedną z wymienionych kategorii po dniu 10 września 2009 roku, również zobowiązani są ukończyć kwalifikację wstępną.

Przedsiębiorca ubiegający się o licencję na wykonywanie transportu, zobowiązuje się między innymi do zatrudnienia kierowców, którzy spełniają wymagania im postawione. Warunki te uzależnione są od wieku kierowców oraz posiadanych przez nich rodzajów uprawnień.

Kierowcy zajmujący się przewozem rzeczy, którzy ukończyli 21 lat zobowiązani są posiadać ukończoną kwalifikację wstępną przyspieszoną, jeżeli posiadają kategorię prawa jazdy C1, C, C1+E lub C+E.

Kierowcy zajmujący się przewozem rzeczy, którzy ukończyli 18 lat, ale nie przekroczyli wieku 21 lat, w zależności od posiadanych uprawnień, zobowiązani są ukończyć:

- kwalifikację wstępną: dotyczy kategorii prawa jazdy C lub C+E;

- kwalifikację wstępną przyspieszoną: dotyczy kategorii prawa jazdy C1 lub C1+E.

Kierowca wykonujący przewozy osób, który ukończył 21 lat, ale nie ukończył 23 roku życia, wykonujący przewozy pojazdem, do kierowania którego niezbędna jest kategoria prawa jazdy D lub D+E, zobowiązany jest ukończyć kwalifikację wstępną. W przypadku, kiedy do kierowania pojazdem wystarczy kat. D1 lub D1+E, kierowca może ukończyć kwalifikację wstępną przyspieszoną, ale uzyska wyłącznie uprawnienie do wykonywania przewozów na liniach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km.

Kierowca, zajmujący się przewozem osób (kat. D1, D, D1+E lub D+E), który ukończył 23 rok życia, zobowiązany jest posiadać ukończoną kwalifikację wstępną przyspieszoną.

Kierowcy, którzy uzyskali uprawnienia do kierowania pojazdami przed datami obowiązywania kwalifikacji wstępnej, zobowiązani są do ukończenia szkolenia okresowego.

Ponadto, każdy powinien posiadać odpowiednie uprawnienia do kierowania pojazdem samochodowym, oraz dopuszczenie lekarza i psychologa do pracy na stanowisku kierowcy.

Z obowiązku uczestniczenia w kwalifikacji wstępnej oraz szkoleniu okresowym zwolnieni są kierowcy pojazdu:

1) do kierowania którego wymagane jest prawo jazdy kategorii A1, A, B1, B lub B+E

2) którego konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h

3) wykorzystywanego przez siły zbrojne

4) obrony cywilnej, jednostek ochrony przeciwpożarowej lub jednostek odpowiedzialnych za utrzymanie bezpieczeństwa lub porządku publicznego

5) poddawanego testom drogowym do celów rozwoju technicznego przez producentów, jednostki badawczo-rozwojowe lub szkoły wyższe

6) odbywającego przejazd bez osób lub ładunku:

- a) w celu dokonania jego naprawy lub konserwacji

- b) z miejsca zakupu lub odbioru

7) używanego w sytuacjach zagrożenia lub przeznaczonego do akcji ratunkowych

8) wykorzystywanego do:

- a) nauki jazdy osób ubiegających się o prawo jazdy

- b) szkolenia osób posiadających prawo jazdy

- c) przeprowadzania państwowego egzaminu osób ubiegających się o prawo jazdy

9) wykorzystywanego do użytku osobistego w przewozie drogowym osób lub rzeczy

10) wykorzystywanego do przewozu materiałów lub urządzeń niezbędnych kierowcy do jego pracy, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie jest jego podstawowym zajęciem.

Czas trwania poszczególnych szkoleń w ramach kwalifikacji wstępnej przedstawia się następująco:

kwalifikacja wstępna
280 godzin

kwalifikacja wstępna przyspieszona
140 godzin

kwalifikacja wstępna uzupełniająca
70 godzin

kwalifikacja wstępna uzupełniająca przyspieszona
35 godzin

Kierowca, który uzyskał kwalifikację w zakresie określonego bloku programowego, i zamierza wykonywać przewozy innymi pojazdami samochodowymi niż te, dla których wymagane jest prawo jazdy odpowiadające zakresowi uzyskanej kwalifikacji, obowiązany jest odbyć odpowiednią kwalifikację uzupełniającą lub kwalifikację uzupełniającą przyśpieszoną.

Obowiązek przystąpienia do kwalifikacji wstępnej uzupełniającej dotyczy kierowcy:

- w wieku 18-21 lat posiadającego prawo jazdy kategorii C lub C+E;

- w wieku 21-23 lata, posiadającego prawo jazdy kategorii D lub D+E.

Pozostali kierowcy mogą przystępować do kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej..

Kwalifikacja wstępna i kwalifikacja wstępna przyspieszona, kończą się testem składającym się z dwóch części:

- część podstawowa - 20 pytań (należy udzielić minimum 16 prawidłowych odpowiedzi);

- części specjalistycznej - 10 pytań (należy udzielić minimum 5 poprawnych odpowiedzi).

Czas na rozwiązanie testów wynosi 45 minut.

Kwalifikacja wstępna uzupełniająca i kwalifikacja wstępna uzupełniająca przyspieszona, również kończy się testem. Test zawiera 10 pytań z zakresu części specjalistycznej. Należy udzielić minimum 5 poprawnych odpowiedzi. Czas na rozwiązanie testu wynosi 15 minut.

Jazdy dodatkowe